STAROSTWO POWIATOWE W BIAŁOBRZEGACH

Kajakowy szlak Pilicy

Kajakowy szlak Pilicy w granicach powiatu to niewielki fragment liczącego ponad 300 km szlaku kajakowego zaczynającego się w okolicach Żarnowca (woj. Śląskie). Jest to już w tej chwili oznakowany szlak kajakowy z dobrą bazą gastronomiczną, noclegową i sprzętową (wypożyczalnie kajaków). Na terenie powiatu białobrzeskiego szlak wkracza w okolicach Ulasek Stamirowskich na zachodzie, a opuszcza powiat w miejscowości Biała Góra na wschodzie.

Długość tej trasy to około 39,3 km i jest to odległość, którą możemy pokonać w ciągu jednego dnia (dla wytrawnych kajakarzy) lub też możemy podzielić trasę na dwa odcinki:

1. Ulaski Stamirowskie lub Górki - Białobrzegi, Turno, lub Olszynka (noclegi),
2. Białobrzegi lub Olszynka - Biała Góra (noclegi). Stąd możemy popłynąć w dalszą drogę do Warki.

Całość trasy pokonamy w 6h i 15 min, płynąc spokojnym tempem. Jest to oczywiście orientacyjny czas, tempa spływu mogą być różne. Pamiętajmy, że należy zarezerwować czas na odpoczynki czy zwiedzanie. Spływ taki potrwa więc znacznie dłużej.
Na trasie spływu dobry dostęp do rzeki istnieje w kilku miejscach: Ulaski Stamirowskie (gmina Wyśmierzyce), Górki (dobry dojazd do rzeki), Góry (gmina Promna), Białobrzegi WOPR (stanica wodna), ośrodki wypoczynkowe "Emaus" i "Olszynka", Brzeźce, Budy Biejkowskie, Budy Michałowskie i Biała Góra (gmina Stromiec). W tych miejscowościach bez większych problemów, możemy dowieść kajaki do rzeki i zaczynać lub kończyć spływy w zależności od posiadanych umiejętności i kondycji fizycznej. Pilica generalnie jest rzeką dosyć łatwą do uprawiania kajakarstwa. Szybki nurt pozwala płynąc bez konieczności ciągłego wiosłowania. W okresie wiosennym i jesiennym poziom wody jest na tyle wysoki, że nie trafiamy na piaszczyste łachy lub płycizny. Sporo jest także miejsc na brzegach rzeki dogodnych do lądowania, rozpalenia ogniska czy rozbicia namiotów. Nie ma na tym odcinku progów, jazów czy zapór powodujących konieczność przenoszenia kajaków, co często ma miejsce w górnym odcinku Pilicy. Należy jednak pamiętać, że Pilica jest także rzeką niebezpieczną szczególnie dla tych turystów i kajakarzy, którzy nie przestrzegają podstawowych zasad bezpieczeństwa na rzece. Pilica kryje w sobie liczne niebezpieczeństwa. Szybki nurt rzeki może zepchnąć kajak z toru płynięcia, pod wodą czyhają powalone pnie drzew grożące wywrotką, przechylone drzewa nad lustrem wody także mogą stać się problemem jeśli nurt rzeki zepchnie kajakarza pod takie drzewo. Liczne mosty, a co za tym idzie filary tych mostów, na trasie spływu zmuszają do precyzyjnego manewrowania w ich okolicach. Pilica w dolnym biegu jest rzeką bardzo zmienną co powoduje, że w ciągu zaledwie kilku dni, a nawet godzin dno rzeki ulegać może dużym zmianom. Tam gdzie dzisiaj było płytko jutro może być głębia, pojawiają się i znikają wyspy i łachy. W porze letniej, przy niskim stanie wody w rzece niewprawny kajakarz będzie zmuszony wychodzić z kajaka i wyciągać go z płycizny.

Wszystko to powoduje, że bez względu na umiejętności kajakarskie, każdy turysta musi zachować ostrożność w kontakcie z wodą. Wtedy nic nam nie grozi. Pomoże nam w tym kilka zasad zwanych dekalogiem kajakarza:
* Wsiadaj i wysiadaj z kajaka ustawionego dziobem w górę rzeki
* Przybijaj do brzegu zawsze pod prąd
* Po wywrotce na głębokiej wodzie holuj kajak do brzegu nie odwracając go
* Nigdy nie wypuszczaj wiosła z ręki (zgłasza po wywrotce)
* Rzeczy wożone w kajaku zabezpiecz przed zmoczeniem (włóż w nieprzemakalny worek) i zgubieniem w wodzie (przywiąż do kajaka)
* Płynąc po rzecze stale kontroluj powierzchnię wody przed dziobem kajaka, zwracając bacznie uwagę na wszelkie zmarszczki, fale i wiry. Są to z reguły sygnały o różnych podwodnych przeszkodach, które musisz ominąć.
* Pilnie obserwuj tendencje zmian pogody
* Nigdy nie pij alkoholu w trakcie płynięcia!
* Zwracaj uwagę na innych i pomagaj im w razie potrzeby
* Mierz zamiar według sił, nigdy odwrotnie. Nie szarżuj.

Oprócz tego powinniśmy pamiętać, że należy pływać w kamizelce asekuracyjnej, która zwiększa bezpieczeństwo osób niepewnie czujących się na wodzie. Dzieci kamizelkę powinny zakładać obowiązkowo. Telefony komórkowe, dokumenty chowajmy do wodoodpornych opakowań. Śmieci nie zostawiajmy tylko zbierzmy w worek, po zakończeniu spływu zostawimy je w miejscu do tego wyznaczonym. Zmorą niektórych początkujących kajakarzy są odciski na dłoniach. Pamiętajmy, że powstają one na dłoniach suchych i rozgrzanych, dlatego należy je często zanurzać w wodzie lub trzeba założyć rękawiczki (np. rowerowe). Pamiętając o tych zasadach śmiało możemy wsiadać w kajak i na wodę!

Długość spływu: 39,3 km
Czas spływu: około 6h 15 min.

OPIS TRASY

Ulaski Stamirowskie. 66,1 km (kilometraż rzeki (od ujścia)), 0 km (od początku spływu), 0 min (czas płynięcia od początku spływu). Wodujemy kajaki na północ od ostatnich zabudowań w miejscowości. Płyniemy na wschód z prądem rzeki. Po lewej stronie na krawędzi Wysoczyzny Rawskiej wieś Stamirowice. Lewy brzeg wysoki, na nadpilicznych łąkach pasące się konie. Dopływamy do Górek. (61,9 km, 4,2 km, 40 min), często zwanych Grzmiąckimi. Rzeka ostro zakręca. Przed nami stara wierzba na brzegu, znak rozpoznawczy miejscowości. W oddali zabudowania wsi. Po prawo możemy przybić do brzegu. W tym miejscu istniał kiedyś drewniany most służący mieszkańcom wsi do przeprawy w kierunku Mogielnicy. Do Białobrzegów było się ciężej dostać niż do Mogielnicy przez Świdno. Most, a potem istniejący w tym miejscu prom służył także do kontaktów dziedziców Grzmiącej i Świdna na lewym brzegu rzeki. Obecnie w tym miejscu nie ma przeprawy przez rzekę. Przy niskim stanie wody możemy dostrzec wystające z dna pale dawnego mostu. Pilica płynie szerokim korytem. Po prawo 2 km Wyśmierzyce - najmniejsze miasto w Polsce z rzeki niewidoczne. Charakterystyczne obrazki z tych okolic to pasące się na brzegach konie i krowy. Po lewo mijamy ujście rzeki Mogielanki (56,1 km, 10 km, 1h 30min.), lewego dopływu Pilicy. W oddali widoczny jest drewniany, mocno podniszczony most w Osuchowie. Na horyzoncie, przed dziobem kajaka, dobrze widoczne wieże kościoła w Przybyszewie. Po drodze obserwować można liczne gatunki ptactwa wodnego. Gniazda remizów, łabędzi, kaczek krzyżówek. Mijamy most w Osuchowie (55,7 km, 10,4 km, 1h 35min). Przed nami bardzo wymagający odcinek rzeki. Po lewo, słabo widoczne ujście rzeki Rykolanki (54,1 km, 12 km, 1h 50min.). Jest ona połączeniem rzek Dylówki i Borówki płynących z północy na południe Wysoczyzny Rawskiej w gminie Promna. Płyniemy pojedynczo zachowując odległości. Pilica płynie tutaj wąskimi przesmykami między wyspami. Nurt rzeki jest tutaj dosyć wartki. Uważać trzeba aby nie zniósł nas w niepożądane miejsca, tym bardziej, że dużo tutaj powalonych drzew i wystających z dna pniów. Wypływamy z zakola i przepływamy pod mostem w Przybyszewie (52,8 km, 13,3 km, 2h 5min.). Niegdyś miasto, dzisiaj osada o ciekawej historii (bywał tutaj Tadeusz Kościuszko). Wokół unoszą się zapachy ogórków, cebuli, czosnku - warzyw uprawianych w okolicach Przybyszewa. Oglądamy się do tyłu i w pełnej krasie widoczny kościół, w którym spoczywają prochy generała Madalińskiego. Dopływamy do pięknie położonego Pacewa. Po prawo ujście do Pilicy starorzecza tzw. Starej Pilicy. Jest to dawne koryto rzeki, która kiedyś płynęła około 1 km dalej na południe niż obecnie. Pacew to miejscowość zlokalizowana na zboczu doliny, poprzecinana jest wąwozami uchodzącymi do Pilicy. Przepływamy pod nowym mostem w Pacewie (51,1 km, 15 km, 2h 20min.). Rozpoczyna się odcinek spływu bardzo atrakcyjny krajobrazowo. Po lewej stronie wysokie, zalesione i strome zbocze Doliny Białobrzeskiej na szczycie, którego niczym gniazda stają domki, zapewne z pięknym widokiem na rzekę. Po prawo łąki nadpilickie z pasącymi się i korzystającymi z wodopoju końmi. Po prawo na szczycie skarpy słynny "widoczek", idealne miejsce dla obserwatorów. Wypływamy z zakrętu rzeki i dopływamy do mostu w Górach (48,9 km, 17,2 km, 2h 40 min.). Tutaj na prawym brzegu mamy dobre miejsce na odpoczynek. Widać już z tego miejsca Białobrzegi, most i wieże kościoła. Płyniemy dalej. Rzeka oddala się od wysokiego brzegu doliny i skręca na południe. Dopływamy do Białobrzegów. Po prawo do Pilicy wpada Pierzchnia, a zaraz za nią możemy wpłynąć do zatoczki i przycumować kajaki do pomostów. Jesteśmy w Białobrzegach przy stanicy wodnej WOPR (45,9 km, 20,2 km, 3h 10min.). Przed nami piękny most żelbetonowy z 1936 r. o czterech przęsłach. W Białobrzegach możemy odpocząć, zjeść i przenocować zostawiając kajaki na stanicy. Możemy tutaj także rozbić namioty i rozpalić ognisko. Przed mostem w nurcie rzeki niebezpieczeństwo - wystające pale, pozostałość po przedwojennym drewnianym moście na Pilicy. Mijamy most, po prawo słynna z dyskotek "Kafejka", za wyspami na prawym brzegu piękna piaszczysta plaża, latem strzeżona przez ratowników. Na zakolu rzeki oczyszczalnia ścieków. Przepływamy pod mostem im. bp Jana Chrapka (44,4 km, 21,7 km, 3h 25min.). Z prawej strony zarośnięty lasem brzeg rzeki, na którym skryły się dwa ośrodki wypoczynkowe. Pierwszy to Ośrodek Konferencyjno-Wypoczynkowy "Emaus" (43,1 km, 23 km, 3h 35 min.), należący do Diecezji Radomskiej. Dawniej znajdował się tutaj Uniwersytet Ludowy "Turno". Dalej na zakolu rzeki Ośrodek Wypoczynkowy "Olszynka" (42,8 km. 23,3 km, 3h 40min.). Pokonujemy meander Pilicy i wśród łąk i licznych wysepek dopływamy do prawego, sztucznie umocnionego brzegu. Leży na nim miejscowość letniskowa Brzeźce (45,8 km, 26,3 km, 4h 10min.). Pilica zmienia tutaj kierunek na północny i ponownie zbliża się do lewego zbocza doliny Pilicy. Mijamy pod ziszczonym mostem Biejków (37,7 km, 28,4 km, 4h 30 min.). Za mostem po prawo plaża i dogodne miejsce na biwak i ognisko. Wśród śpiewu ptaków płyniemy głównym nurtem rzeki. Liczne piaszczyste łachy utrudniać nam mogą pokonywanie kolejnych kilometrów trasy. Zdarza się, że musimy w korycie rzeki wysiadać z kajaka i przepychać go na głębszą wodę (latem). W oddali mijamy po lewo Branków i Budy Brankowskie po prawo. Jeszcze w latach 80. kursował między tymi wsiami prom, który pozostawiony był na brzegu jeszcze kilka lat temu. Docieramy do mostu w Michałowie (33,0 km, 33,1 km, 5h 15 min.). Tutaj możemy zejść na brzeg i udać się do Michałowa Dolnego (gmina Warka) i zobaczyć zabytkowy zespół podworski z klasycystycznym pałacem z XIX w. i kaplicą neogotycką z 1866 r. Wszystko to otoczone wiekowym parkiem. Udajemy się w dalszą drogę. Z prawej dopływa rzeka Dyga. Przy prawym brzegu koryta liczne starorzecza, na których rozpanoszyły się bobry. Dopływamy do Białej Góry. Z oddali widoczne piaszczyste prawe zbocze doliny Pilicy, na którym stoi Ośrodek Wypoczynkowy "La Estancia" (26,8 km, 39,3 km, 6h 15min.) w Białej Górze. Wpływamy w wąskie starorzecze i dopływamy do pomostu. Tutaj wychodzimy na brzeg i udajemy się na zasłużony odpoczynek do ośrodka.

Wypożyczalnie kajaków:
* Białobrzegi WOPR, tel. 691287671
* Ośrodek Wypoczynkowy "Emaus", tel.(48) 613-24-44
* Ośrodek "La Estancia"" Biała Góra, tel. 502702100